Giới thiệu - phần 2
1) Những chuyện thấy được đây đó
- Có nhiều ví dụ lắm, về cách hành xử của một số bạn nhỏ hiện nay. Mình không áp đặt cách hành xử đó là đúng, hay là sai, mỗi thế hệ lớn lên đều có những môi trường riêng, có những thuận lợi hoặc bất lợi riêng để đối phó. Và dĩ nhiên cách mỗi
thế hệ phản ứng với xã hội xung quanh cũng khác nhau.
Tuy nhiên đứng ở góc độ phụ huynh mình không yên tâm lắm khi biết ngoài kia đang có những bạn trẻ như thế, không biết trong đám bạn bè của mấy nhóc trong nhà có bạn nào thuộc nhóm đó không, rồi lỡ có thì mấy nhóc nhà mình có bị nhiễm, có bị ảnh hưởng gì không?
- Hay không biết có bạn nhỏ nào đang tự hỏi mình là ai giữa xã hội này, ngoài kia người ta đang sống ra sao, mình phải hay nên làm gì....
- Hay có bạn nhỏ nào đang ở đỉnh cao (về tri thức, về gia cảnh, về hoàn cảnh...) tự hỏi mình rồi đây nên làm cái gì, thế nào, cho ai...
Ở một khía cạnh sẽ có ý kiến cho rằng mấy chuyện đó giờ thường rồi, xưa rồi... Hoặc ở khía cạnh khác lại có người tin rằng đó chỉ là những trường hợp cá biệt, con nhà người ta, chứ không phổ biến, không phải con nhà mình...
Mình chưa tìm thấy có bản báo cáo nào cho thấy bao nhiêu, ở đâu... và hơn nữa có ai đó không đang làm gì đó một cách hiệu quả.
2) So sánh?
Mình có lần được đọc trên facebook được bạn bè chia sẻ một bài thi môn (hình như) đạo đức công dân của thời VNCH, thấy mấy cái đề mà hoảng luôn. Tú tài một, tú tài hai ngày xưa sao am hiểu xã hội dễ sợ, sao uyên bác dễ sợ, ai cũng phải luận về những vấn đề khá uyên thâm như vấn đề về đạo đức, về xã hội, về trách nhiệm, về quốc gia... cởi mở, khai phóng, rất ít khi bị gò bó vào chỉ một hệ thống giáo điều, luân lý...
Tuổi trẻ từ nền giáo dục đó đi ra mà không trở thành những con người biết sống tử tế mới lạ.
Những giải pháp chắp vá hiện có để giải quyết về mặt đạo đức có vẻ không hiệu quả lắm, gần nửa thế kỷ rồi, bây giờ có dịp mang ra mới biết con nít bên người ta có nhiều đứa đang hơn con nít mình nhiều lắm.
Có em bé Nhật bản sau nạn sóng thần biết lùi xuống nhường phần hỗ trợ cho người cần hơn, có đứa con nít Mỹ biết tranh luận tới cùng với thầy cô để tìm ra cái nào đúng hơn cái nào, có cô nhóc người Anh chắc khoảng mới bảy tám tuồi còn post youtube phẫn nộ với Theresa May khi bà thủ tướng này chưa làm đầy đủ trách nhiệm của mình với những người vô gia cư...
Mình thấy bên họ có những đứa như vậy, và hiện tại bên này chưa thấy. Và cũng không có số liệu để có thể nói rằng những hiện tượng đó là nhiều hay ít.
3) Tại sao triết học?
Nếu chỉ để giải quyết phần nổi bên trên, có thể chỉ cần một phương án trực tiếp, giáo dục, hướng dẫn.... để các bạn nhỏ nhận ra đâu là những hành vi không phù hợp.
Nhưng những giải pháp đó có giải quyết tận gốc hay không? Chắc không dễ dàng, gần nửa thế kỷ "chúng ta" cố gắng lắm rồi, mà những điều tốt đẹp đầy mơ ước ấy vẫn chỉ còn nằm trong những "di cảo" từ thời xưa để lại.
May ra triết học có thể giải quyết vấn đề. Triết học ảnh hưởng tới trình độ nhận thức, nói như bạn Mã Văn ĐỊch, trong một comment của bài trước, triết học là môn cơ sở của mọi ngành khoa học khác.
Chưa cần đến những triết lý sao siêu, chỉ cần những vấn đề sơ khai nhất của triết học cũng giúp người ta nâng cao được trình độ nhận thức của chính mình, để có thể tự hiểu cái gì là đúng cái gì là sai. Mà những hành vi cần phân biệt đúng sai quá nhiều, thiếu đi nền tảng nhận thức, lấy ai lấy thời gian đâu mà dạy cho hết...
Đó là lý do mình thử đem triết học, đơn giản hóa tận cùng, lấp vào chỗ còn trống đó, mong sao nó sẽ giúp mấy bạn hình thành một nhân cách tử tế cho cả cuộc đời sau này của chính các bạn ấy trước. Rồi có may mắn sẽ giúp thêm chút gì đó cho mọi người xung quanh, cho xã hội rộng hơn bên ngoài.
Comments
Post a Comment