Skip to main content

Triết học cho trẻ em: Những vấn đề cơ sở - Mục tiêu về nhận thức

Parthenon

Giới thiệu

Cơ sở: 

1) Xin nói trước trong loạt bài này mình chỉ đưa ra thảo luận những vấn đề rất cơ bản của triết học mà không (dám) đi sâu nghiên cứu những mệnh đề ở cấp độ phức tạp. Ngôn ngữ trong loạt bài này cũng sẽ được đơn giản hóa đến mức tối đa, mình cũng tránh dùng các từ chuyên môn hết sức có thể.

2) Mình cũng chỉ tham khảo được một số bài viết đây đó về xã hội hiện tại, mình không có bất cứ một nghiên cứu sâu nào về những vấn đề tuổi trẻ hiện nay.

3) Với mục tiêu là giúp chính mấy nhóc trong nhà có một nhận thức "phù hợp" hơn với cuộc sống xung quanh, mình muốn mấy nhóc được làm quen với cách suy nghĩ sơ khai nhất của triết học. Qua đó giúp các nhóc nhìn nhận, đánh giá bản thân, cuộc sống... gần với sự thật hơn.

Mình sẽ không áp đặt cách nghĩ, mong muốn gì hết, mà chỉ đợi xem kết quả sẽ mang lại những gì. Dù sao đây cũng chỉ là bước khởi đầu, chưa có gì rõ ràng về mặt hiệu quả.

Hơn nữa giáo trình hướng dẫn mà mình dự định sử dụng là bằng tiếng Anh, hy vọng sau loạt bài này mấy nhóc sẽ nắm thêm một số vốn từ cho chuyên ngành xã hội, triết học, khoa học...

Hiện trạng thực tế:

Mình nhận thấy qua báo chí, mạng xã hội, các phương tiện truyền thông khác... có một hiện tượng [đáng suy nghĩ] về nhận thức của các bạn nhỏ đang ở tuổi mới lớn.

Các bạn ấy đang bắt đầu tiếp xúc với thế giới rộng lớn bên ngoài. Loạt bài này tạm bắt đầu từ lúc các bạn nhỏ này rời trường tiểu học (lớp 5) bắt đầu vào cấp trung học cơ sở (lớp 6).

Ở tuổi này các bạn nhỏ phải xử lý những nguồn thông tin mới từ xã hội, hay nói một cách đơn giản hơn nữa, các bạn nhỏ phải tiếp nhận, xử lý, đối phó với những sự kiện rất mới lạ, đôi khi các bạn rất cô đơn vì thiếu vắng sự chỉ bảo của người lớn. Và, có thể, các bạn nhỏ phản ứng với những sự kiện này một cách chưa được đúng lắm [theo cách hiểu của các thế hệ người lớn hơn].

Có thể, ở các bạn nhỏ này đã có những phản ứng theo kiểu gì đó, khiến người lớn phải dán nhãn "nổi loạn" cho sự phản ứng đó.

Sự cao siêu của triết học: Dĩ nhiên triết học rất cao siêu!!!!

Hơn 2,600 năm nay, từ khi triết học ra đời, những thế hệ triết gia tiếp nối nhau đã nâng tầm triết lý đến đẳng cấp mà những con người bình thường không thể hình dung nổi!

Nhưng ở đây, mình tự giới hạn mình, chỉ bàn đến những kiến thức cơ bản nhất, từ khi loài người mới bắt đầu biết hỏi đại loại "Ủa ai đã tạo nên thế giới này vậy á hả?" hay "Ta là ai vầy nè?" cho đến sau đó một tí, rồi một tí... đến khi các bạn nhỏ có thể đủ tầm nhận thức để hiểu được những quy tắc cơ bản nhất về cuộc sống hiện tại xung quanh, và có những phản ứng thích hợp nhất với cuộc sống của chính mình.

Không cần cao xa gì hết, chỉ cần tới tuổi 18 các bạn có thể có đủ bản lĩnh tự mình sống mà không cần nhiều tới sự giúp đỡ của người lớn, giống như một số lớn các bạn nhỏ bên Mỹ tới 18 tuổi là dư sức đàng hoàng tự lập. (Nói chung mấy chuyện bên Mỹ này là mình cũng chỉ "nghe nói" thôi, từ sách vở, youtube...)

Phương pháp:

Với hiện thực vậy vậy, vậy vậy... với mục đích như thế, như thế.... Mình dự định sẽ bắt đầu bằng những bài viết về các vấn đề triết học được đơn giản hóa đến tận cùng, với một số ví dụ để giải thích thêm. Càng đơn giản càng tốt, miễn các bạn có thể hiểu và áp dụng. [Nhóc con nhà mình bắt đầu hiểu được "suy nghĩ" là hành động quan trọng nhất của triết học, nhằm trả lời những câu hỏi/vấn đề triết lý, chỉ sau một tiếng đồng hồ nghe hướng dẫn!]

Loạt bài này không phải là giáo trình dạy triết học cho trẻ em.

Loạt bài này chỉ đưa ra [dần dần theo tiến độ] lúc nào nên dạy cho trẻ những kiến thức nào của triết học. Và những suy nghĩ trước [hoặc trải nghiệm sau] khi thực hành hướng dẫn cụ thể từng kiến thức riêng.

Loạt bài này mang tính chia sẻ, cầu thị ý kiến đóng góp nhiều hơn là phổ biến kiến thức. Cho nên mình sẽ tập trung chú ý đọc những ý kiến đóng góp từ phia người đọc để sau này dần xây dựng nên một lối đi ngày càng phù hợp hơn với mục tiêu này.

Mình trân trọng cám ơn trước, và sẽ gọi tên các quý vị đã đóng góp những ý kiến quý báu là đồng tác giả.

Bản thân:

Ùm, mình là...

- Hồi mới hết cấp 3, mình có một cô bạn chọn học ngành triết trường đại học tổng hợp cũ (nay là trường đại học khoa học xã hội và nhân văn). Mình hỏi: Ủa sao bạn chọn ngành này? Cô bạn: Vì triết giúp mình hiểu sâu hơn về thế giới xung quanh, giúp mình lý giải những sự kiện tự nhiên xã hội sâu sắc và chính xác (đại loại vậy...). Mình: Ờ, ùm, vậy hả... vậy à...

- Có đọc qua tập truyện (hình như là "Ví dụ ta yêu nhau" hay "Tôi thương mà em đâu có hay" gì đó) của nhà văn Đoàn Thạch Biền, cũng có biết đâu đó trong mấy ngôi trường đại học cũ ở Sài Gòn có một số sinh viên đang học cách luận về hiện tượng luận về hiện tượng luận về hiện tượng luận....

- Hồi lớp 10 có thấy một anh lớp 12 đọc Jean-Paul Sartre và anh ấy tỏ ra rất thích thú khi đem ra nói chuyện với một em lớp 11 khác... Sau này có nghe triết gia Việt Nam Trần Đức Thảo có đăng đàn tranh luận với JP Sartre trên một tờ báo gì đó ở Pháp.

- Có đọc vài trang đầu trong cuốn "Nhập môn triết học" của tiên sinh Bùi Giáng.

- Có đọc hết cuốn "Ý thức mới trong văn nghệ và triết học", nxb Lá Bối, của Phạm Công Thiện.

- Hình như hồi còn đại học có học qua 120 tiết cái gì gì giáo mác kiếm lê súng ống gì đó, không nhớ rõ....

- Hiện tại đang có cuốn "Children's book of Phylosophy", DK Penguin Random House, và đang có ý định lấy nó làm sườn để hướng dẫn mấy bạn nhỏ trong nhà trước.

Rất cám ơn các bạn đã kiên nhẫn đọc hết bài.

Hẹn các bạn trong bài kế tiếp trong loạt bài này.

Comments